|
Element |
Opis |
|
Jednostka chorobowa |
Toksoplazmoza |
|
Patogen |
Toxoplasma gondii |
|
Droga zakażenia |
Najczęściej przez spożycie surowego lub niedostatecznie poddanego obróbce cieplnej mięsa zawierającego cysty. Rzadziej przez kontakt z oocystami wydalanymi z kałem kota. |
|
Okres wylęgania |
4–21 dni |
|
Obraz kliniczny – zakażenie w ciąży |
Pierwotne zakażenie w czasie ciąży może prowadzić do poronienia lub wrodzonej toksoplazmozy. Ryzyko przeniesienia zakażenia na płód wzrasta z około 15% do niemal 60% w III trymestrze. |
|
Objawy wrodzonej toksoplazmozy |
Wodogłowie lub małogłowie, chorioretinitis, zwapnienia śródmózgowe, moczówka prosta przy uszkodzeniu przysadki, ciężkie zaburzenia rozwoju psychoruchowego, padaczka, powiększenie wątroby i śledziony. Częste są porody przedwczesne lub martwe. |
|
Obraz kliniczny u starszych dzieci |
Najczęściej przebieg bezobjawowy. W przypadkach objawowych może wystąpić powiększenie węzłów chłonnych, osłabienie, zwykle bez gorączki. |
|
Obraz kliniczny u osób z niedoborem odporności |
Przebieg cięższy, z objawami ogólnymi i częstym zajęciem ośrodkowego układu nerwowego. |
|
Rozpoznanie różnicowe |
Cytomegalia wrodzona oraz inne zakażenia z grupy TORCH. |
|
Diagnostyka molekularna |
PCR w płynach ustrojowych; badanie nie różnicuje zakażenia ostrego, latentnego ani reaktywacji. |
|
Diagnostyka serologiczna |
IgM pojawiają się po około 2 tygodniach, IgG po 3–4 tygodniach. Wzrost miana IgG lub obecność IgM potwierdzają rozpoznanie. Oznaczenie awidności przeciwciał pomaga ocenić czas zakażenia — wysoka awidność sugeruje ustępowanie infekcji. |
|
Uwagi diagnostyczne u noworodków |
Interpretacja wyników serologicznych jest utrudniona z powodu obecności przeciwciał matczynych. |
|
Dodatkowa diagnostyka |
W razie podejrzenia należy poszukiwać typowych uszkodzeń narządowych. |
|
Leczenie – toksoplazmoza wrodzona |
12-miesięczna terapia: pirymetamina + sulfadiazyna + kwas foliowy. |
|
Leczenie – toksoplazmoza pourodzeniowa |
Leczenie stosuje się w ciężkich zakażeniach, np. u osób z niedoborami odporności: pirymetamina + sulfadiazyna lub kotrimoksazol. |
|
Zapobieganie |
Unikanie spożywania surowego mięsa, dokładne mycie warzyw i owoców, higiena rąk podczas obróbki mięsa, unikanie kontaktu z odchodami zwierząt, szczególnie kotów. |
