Podział i objawy towarzyszące różnym stopniom odwodnienia [1]

27 kwietnia 2026 r. / 2 min. czytania

Stopień odwodnienia (odsetkowy ubytek masy ciała) i szacunkowe straty wody Objawy

Odwodnienie lekkie

<3% m.c. = <30 ml/kg m.c.
  • stan psychiczny – bez zmian,
  • wzmożone pragnienie – u niemowląt trudne do oceny,
  • tętno prawidłowe lub lekko przyspieszone,
  • nieznacznie obniżone wydalanie moczu – w tzw. pampersach trudne do oceny,
  • powrót kapilarny <1,5 sek.

Odwodnienie umiarkowane (średnie)

3–9% m.c. = 30–90 ml/kg m.c.
  • suche śluzówki, skąpe łzawienie, zapadnięte ciemię,
  • apatia lub krzyk, niepokój,
  • oddech kwasiczy,
  • hipotonia mięśniowa,
  • upośledzona sprężystość skóry (fałd rozprostowuje się, ale w <2 sek.),
  • hipotensja ortostatyczna, przyspieszone tętno,
  • skąpomocz (może być trudny do oceny w związku z powszechnym używaniem tzw. pampersów),
  • powrót kapilarny >1,5 sek.

Odwodnienie ciężkie

>9% = >90 ml/kg m.c.
  • znacznie upośledzona sprężystość skóry (fałd rozprostowuje się w >2 sek.),
  • śluzówki spieczone,
  • brak łez (bardzo ważny objaw dla matek),
  • szybkie, czasem niewyczuwalne, tętno,
  • obniżone lub nieoznaczalne ciśnienie krwi,
  • znacznie zapadnięte lub niewyczuwalne ciemię,
  • apatia do utraty świadomości,
  • objawy wstrząsowe/subwstrząsowe,
  • oliguria lub anuria,
  • powrót kapilarny znacznie >3 sek.

 

[1] Guarino A., Albano F., Ashkenazi S., Gendrel D., Hoekstra J.H., Shamir R., Szajewska H., ESPGHAN/ ESPID Evidence-Based Guidelines for the Management of Acute Gastroenteritis in Children in Europe Expert Working Group. European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition/European Society for Paediatric Infectious Diseases evidence-based guidelines for the management of acute gastroenteritis in children in Europe: executive summary, J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2008, 46(5), 619–621.